Mantelzorg: wiens last?

16 april 2019

Door Joyce Neijenhuis

In de praktijk kom ik nogal eens tegen dat medewerkers zich overbelast voelen door mantelzorgtaken. Mantelzorg wordt veelal door de mantel der liefde uitgevoerd en bedekt maar vergt wel dat een medewerker een extra uitdaging heeft in het verdelen van de balans tussen werk en privé.

Met elkaar in gesprek blijven

Leidinggevenden hoor ik aan de andere kant wel eens zuchten “ik begrijp dat mijn teamlid het zwaar heeft, maar bij wie hoort de bal nu eigenlijk te liggen”. Onze groeiende participatiemaatschappij vraagt om bredere schouders van degenen die dit op zich willen en kunnen nemen. Ik heb als bedrijfsmaatschappelijk werker daar het antwoord niet op. Wel weet ik dat het belangrijk is om met elkaar in gesprek te blijven om zo met elkaar te bespreken welke mogelijkheden en onmogelijkheden er zijn.

Mantelzorg op last van werknemer

Een voorbeeld: Jacqueline is 55 jaar, haar kinderen zijn inmiddels uit huis, maar de jongste komt nog regelmatig met een tas vol met was van het studentenhuis bij haar ouders een weekendje langs op de Veluwe. Jacqueline heeft samen met haar zus de zorg voor haar ouders. Haar zus woont echter op 250 km wonen van haar ouders, en Jacqueline woont in hetzelfde dorp. Afgelopen week is duidelijk geworden dat er bij één van de ouders vermoeden is van dementie, net nu duidelijk is dat de andere ouder opgenomen moet worden voor een orthopedische ingreep. Er moet dus zorg geregeld worden en de verwachting vanuit de zorg is toch wel dat de kinderen dit op zich nemen.

Jacqueline komt na het gesprek geëmotioneerd op haar werk aan. Zij voelt zich verantwoordelijk voor de zorg om haar ouders, maar voelt zich ook verantwoordelijk voor haar werk. Haar leidinggevende Mieke, die inmiddels het 4e teamlid aanhoort met mantelzorgtaken, reageert kort en zakelijk. “Alles prima, maar zorg wel dat je niet uitvalt. “Uitvallen om deze reden zien wij niet als ziekte”. Jacqueline raakt in paniek en gaat met hoofdpijn aan het werk.

Ondertussen is duidelijk dat er inderdaad sprake is van dementie, en dat de opname in het revalidatiecentrum mogelijk is, mits er ook opvang is voor de dementerende oudere. Jacqueline raakt inmiddels verward in alle regels die er gelden binnen de zorg en de methodiek van het kastje naar de muur sturen. Het lontje wordt steeds korter op het werk in het contact met haar leidinggevende maar ook met haar collega’s en haar klanten. En niet alleen op het werk maar ook thuis wordt het lontje zelfs nog korter. Haar man heeft geen tijd want die heeft net een groot contract voor de komende twee jaar binnengesleept.

Mantelzorg kan invloed hebben op werk

Na afloop van een sociaal medisch team houdt Mieke mij aan. Mieke benoemt dat ze geïrriteerd raakt door alle problemen die zich in haar team voordoen. Niet zozeer de problemen in haar team als wel de problemen die de familie van de teamleden veroorzaken. Zij heeft als mens begrip voor de druk die mantelzorg, een jong gezin of een zieke partner met zich meebrengt, maar het kan toch niet zo zijn dat je als werkgever hiervoor medeverantwoordelijk wordt gesteld. Mieke heeft een target met haar team dat in principe haalbaar is, als iedereen zijn of haar steentje bijdraagt.

Open communiceren voor meer begrip

Een lastig probleem want voor beide zijden is er begrip op te brengen. De aanpak die ik geadviseerd heb, is om samen met het team te bespreken op welke wijze het target gehaald kan worden en op welke wijze er zoveel mogelijk rekening gehouden kan worden met de extra taken die mantelzorg met zich meebrengen. Door open met elkaar te communiceren en te praten met elkaar i.p.v. over elkaar maakt dat er begrip kan groeien. En vaak komt er vanuit dit begrip ook een open blik voor oplossingen die wellicht niet zo voor de hand liggen.

Meer weten?

Benieuwd naar de oplossing van Mieke en Jacqueline? Jacqueline heeft haar grenzen – zonder schuldgevoel – aangegeven naar de begeleiders van haar ouders. En heeft in overleg met Mieke besproken welke verlofdagen er geboden werden vanuit de CAO maar ook vanuit haar eigen potje vakantiedagen.

 

Wil je meer informatie?

Contact opnemen